Een flink deel van de boetes die automobilisten dit jaar kregen, had niets te maken met te hard rijden of door rood gaan. Tussen mei en augustus 2026 reden 11.217 vervuilende voertuigen een zero-emissiezone in, 47% meer dan in dezelfde periode van 2025. Veel bestuurders weten simpelweg niet dat ze met hun auto of bestelbus ergens niet meer naar binnen mogen.
Wat een zero-emissiezone precies is
Een zero-emissiezone is een afgebakend gebied in een stad waar bestelauto's en vrachtwagens zonder uitstoot moeten rijden. Volgens Ondernemersplein, het officiële overheidsloket voor ondernemers, komen er tussen 2025 en 2030 in 28 Nederlandse steden en op Schiphol van dit soort zones. De zone herken je sinds 1 januari 2026 aan een nieuw, landelijk verkeersbord: een wit bord met het woord ZONE en een rood voertuigsymbool met uitlaatgassen.
Belangrijk om te weten: de zero-emissiezone geldt voor bestelauto's en vrachtwagens, niet voor gewone personenauto's. Rijd je met een benzine- of dieselauto de stad in, dan heb je in diezelfde straat mogelijk wel met een aparte milieuzone te maken. Dat zijn twee verschillende regelingen die naast elkaar bestaan, en dat is precies waar veel verwarring ontstaat.
Waarom de boetes dit jaar zo hard stegen
De stijging van 47% komt uit cijfers die het ministerie publiceerde op 24 september 2026, over de periode mei tot en met augustus van dit jaar. In totaal registreerde het CJIB in die vier maanden 2.770.296 verkeersovertredingen, tegenover 2.653.358 in dezelfde periode een jaar eerder. Binnen die stijging vallen de zero-emissiezones het meest op.
Dat de aantallen groeien, past bij een patroon dat al eerder zichtbaar was. In de eerste zes maanden na invoering van de zero-emissiezones voor bestelbusjes op 1 januari 2025 schreven veertien steden samen 40.934 boetes uit, meldde Binnenlands Bestuur op 17 februari 2026 op basis van cijfers van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Rotterdam was met ruim 14.000 boetes de absolute uitschieter, gevolgd door Den Haag met een kleine 5.000 en Tilburg met ruim 3.600. Die cijfers gaan dus nog over 2025, maar laten zien dat het probleem vanaf het begin groot was, nog voordat de zones zich verder uitbreidden.
Opvallend genoeg daalde het aantal overtredingen bij de oudere milieuzones en autoluwe binnensteden in 2025 juist, van bijna 300.000 in 2024 naar 230.000 in 2025, meldde Binnenlands Bestuur in hetzelfde artikel. Automobilisten lijken die regels inmiddels te kennen. Bij de nieuwere zero-emissiezones is dat kennelijk nog niet het geval, en daar wreekt zich dat gebrek aan bekendheid nu in de boetecijfers van 2026.
Welke auto's en bestelbussen wel en niet naar binnen mogen
Voor bestelauto's geldt een overgangsregeling die afhangt van de emissieklasse van je motor. Een bestelauto met emissieklasse 4 of lager mag een zero-emissiezone helemaal niet meer in. Rijd je in een bestelauto met emissieklasse 5, dan mag dat nog tot 1 januari 2027. Met emissieklasse 6, en een eerste toelating vóór 1 januari 2025, mag je er nog tot 1 januari 2028 in. Het kabinet heeft het voornemen om die laatste termijn te verlengen tot 1 januari 2029, maar dat is nog geen vaststaand beleid.
Koop je overigens een bestelauto die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst op kenteken is gezet, dan geldt er geen overgangstermijn: die mag alleen de zone in als hij uitstootvrij is. Twijfel je of jouw bestelauto nog welkom is in de stad waar je moet leveren, dan reken je dus niet op wat je buurman zegt, maar check je de emissieklasse en toelatingsdatum van je eigen kenteken.
Zo vraag je een ontheffing aan
Kom je er met je bestelauto niet onderuit en voldoe je niet aan de regels, dan is een ontheffing soms mogelijk. Volgens Ondernemersplein vraag je die alleen aan via de RDW, en nergens anders. Er circuleren namelijk sites die tegen betaling leges vragen voor een ontheffing die je in werkelijkheid gratis of tegen de officiële kosten bij de RDW zelf aanvraagt. Kom je ook via de RDW niet in aanmerking voor een vrijstelling of ontheffing, dan kun je gratis advies krijgen van een logistiek makelaar, die meedenkt over een alternatieve route of planning.
Een vrijstelling werkt overigens anders dan een ontheffing: die krijg je automatisch op basis van je kenteken, zonder dat je er iets voor moet aanvragen. Check dus eerst of jouw situatie al onder een vrijstelling valt voordat je de aanvraagprocedure voor een ontheffing start.
Dit is wat je nu checkt voordat je de stad inrijdt
Overweeg je een tweedehands EV juist om deze reden, dan loop je in elk geval nooit tegen deze zones aan. Blijf je voorlopig bij een auto op brandstof, dan is het de moeite waard om de kosten van elektrisch rijden in 2026 nog eens naast je huidige situatie te leggen, zeker als je regelmatig in een van de 28 aangewezen steden moet zijn. En met de regelwijzigingen die elk jaar voor automobilisten gelden in het achterhoofd, is het geen overbodige luxe om minstens een keer per jaar te checken of jouw voertuig nog overal welkom is. Een boete van tientallen tot honderden euro's, mogelijk meerdere keren per week bij een korte recidivetermijn zoals in Rotterdam, is een duur excuus om dat niet te hebben gedaan.