Nu de temperatuur zakt, doet bijna iedereen hetzelfde: de airco gaat uit tot het voorjaar. Logisch lijkt het, je hebt hem toch niet nodig als het buiten al koud genoeg is. Toch is dat precies de gewoonte waar je systeem op kapot gaat. Volgens de ANWB heeft een airco het hele jaar door regelmatig gebruik nodig, ook in november en december, en wie dat negeert betaalt daar in het voorjaar de rekening voor.
Het gekke is dat het geen kwestie van slijtage door gebruik is. Het is juist stilstand die schade veroorzaakt. Dat maakt airco-onderhoud anders dan vrijwel elk ander onderdeel van je auto, waar je onderhoud overslaan juist duurder uitpakt door gebruik, niet door rust.
Waarom stilstand juist het probleem is
Een airco werkt met een gesloten circuit vol koudemiddel dat ook de compressor smeert. Staat het systeem weken of maanden stil, dan lekt dat koudemiddel langzaam weg. Zonder koudemiddel draait de compressor droog, en een drooglopende compressor raakt beschadigd. Dat is precies waarom de ANWB adviseert de airco het hele jaar door af en toe aan te zetten, ook als je er geen koude lucht van nodig hebt.
Een slecht werkende airco kost je trouwens ook aan de pomp. De ANWB meldt dat een systeem dat niet goed functioneert, het brandstofverbruik verhoogt. Je bespaart dus niets door hem maandenlang te laten staan, je stelt de rekening alleen uit.
Dit kost een jaarlijkse check
De ANWB raadt aan de airco minstens jaarlijks te laten nakijken, bijvoorbeeld tijdens een reguliere onderhoudsbeurt. Een check alleen, zonder bijvullen, kost volgens de ANWB "een paar tientjes". Een volledige servicebeurt waarbij het systeem wordt nagekeken én het koudemiddel wordt bijgevuld, kost gemiddeld ongeveer 150 euro. Koudemiddel zelf moet volgens de ANWB gemiddeld elke 4 tot 6 jaar worden bijgevuld, los van de jaarlijkse check.
Zelf bijvullen mag niet. Het systeem staat onder druk en is gesloten, dus dat werk is voorbehouden aan een erkend bedrijf. ANWB-leden krijgen overigens 15 procent korting op het reinigen van de airco bij KwikFit, en ook op het bijvullen geldt ledenvoordeel.
Wil je weten of je auto sowieso aan vervanging van andere sleutelonderdelen toe is voordat de winter goed begint? Check dan ook waarom je accu dit najaar sneller leeg raakt, want een zwakke accu en een verwaarloosde airco komen vaak samen aan het licht bij de eerste koude ochtend.
Beslagen ruiten? Daar is de airco ook voor
Precies in de maanden dat je denkt geen airco nodig te hebben, is hij juist nuttig. De ANWB adviseert om in herfst en winter de recirculatiestand te gebruiken: daarmee verhelp je beslagen ruiten binnen enkele minuten, omdat de airco de vochtige lucht uit de cabine droogt. Dat is niet alleen comfortabeler, het is ook een stuk veiliger dan rijden met halfzicht terwijl je met je mouw over de voorruit wrijft.
Gebruik je de airco wel af en toe, zet het systeem dan niet continu op de koudste stand. De ANWB noemt een temperatuur tussen 20 en 23 graden als prettig uitgangspunt. Een te groot verschil met de buitentemperatuur levert alleen onnodig harde koude luchtstromen op.
Zo gebruik je de airco zonder onnodige kosten
Ook als je het systeem wel geregeld aanzet, kun je op een paar manieren voorkomen dat je airco harder werkt dan nodig. Heeft de auto in de volle zon stilgestaan, zet dan eerst even de ramen open voordat je de airco aanzet, zodat de hete lucht kan ontsnappen. De airco hoeft dan minder te doen om de cabine koel te krijgen. Heeft je auto een volautomatisch systeem, zet het dan op de automatische stand en stel alleen de gewenste temperatuur in. De ANWB geeft aan dat dit merkbaar minder energie kost dan handmatig schakelen tussen standen en ventilatorsnelheden.
Zet de airco ook zo'n tien minuten voordat je aankomt alvast uit. De verdamper kan dan drogen, wat schimmel, bacteriën en een nare geur in het systeem voorkomt. Rijd je een steile berg op of vraagt de motor al veel van zichzelf, schakel de airco dan tijdelijk uit. Het systeem trekt vermogen van de motor, en dat vermogen kun je op zo'n moment beter ergens anders inzetten.
Wat je tijdens een APK-check kunt laten meenemen
Een goed moment om de airco te laten controleren is tijdens een beurt die je toch al laat inplannen, bijvoorbeeld rond de APK. Dat scheelt een losse afspraak en vaak ook kosten. Twijfel je of je auto door de keuring komt, lees dan ook welke onderdelen het vaakst voor afkeuring zorgen, zodat je in één moeite door weet waar de monteur op moet letten.
Dit doe je er concreet mee deze winter
Zet de airco minstens één keer per week kort aan, ook als het buiten vriest. Laat het systeem jaarlijks nakijken, en reken op bijvullen zodra het vier tot zes jaar geleden is dat dit voor het laatst gebeurde. Negeer je dat, dan merk je het pas als de airco in mei weigert en de reparatie van een beschadigde compressor flink hoger uitvalt dan die ene jaarlijkse check van 150 euro ooit had gekost.
Meer weten over airco-onderhoud? Lees het volledige advies op de ANWB-pagina over airco en onderhoud.